İktisadi amaç güden dernekler Dernekler Kanununun 1’inci maddesinde tanımlanan derneklerin dışında kalmaktadır. Bu tür ticari amaç güden dernekler Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabidir. Medeni Kanunun 52/2’inci maddesinde ‘İktisadi amaç güden dernekler hakkında, şirketlere dair hükümler uygulanır’ denilmiştir. Bu hükme rağmen uygulamada dernekler tüzüklerinde belirlenen amaçlarını gerçekleştirmek üzere iktisadi, ticari veya zirai faaliyetlerde bulunabilirler. Bu tür faaliyetler bulunan dernekler TTK’nun 18’inci maddesi uyarınca tacir sayılırlar.
Dernekler Kanununda derneklerin, ‘kazanç paylaştırma dışında’ kanunlarla yasaklanmamış ortak amacı gerçekleştirmek için kurulacağı açıkça belirtilmiştir. Derneklerin kazanç elde etmek amacı ile kurulamayacağı kesin olarak ifade edilmişse de uygulamada ve teoride tüzel kişi olan kurulun her zaman maddi imkanlara, gelirlere ve biraz da mali imkan sağlayan faaliyetlere ihtiyacı olduğu görülmektedir. Dernek ortak amacı gerçekleştirmek için mali imkanı sağlayacak, masrafları dışında ortak amaca sarf edeceği bir gelir artığının bulunmasını arayacaktır. Dernek gelirleri Dernekler Kanununda (Md.60) beş fıkra halinde sayılmıştır. Bu gelirler arasında üye aidatı, yayınlar, tertiplenen piyango, balo, eğlence, temsil, konser, spor yarışması gibi faaliyet gelirleri ile dernek mal varlığından elde edilen gelirler, bağış ve yardımlar yer almaktadır.
Derneklerin tüzüklerinde belirtilen ana amacını gerçekleştirmek veya bu amaca yardımcı olmak üzere dernekler kanununda belirtildiği gibi, kitap, dergi, gazete gibi devamlı veya belirli aralıklarla yayın yapmaları, piyango tertipi, eğlence, temsil, konser, spor yarışması gibi diğer amaçlarda bulunmaları ve bu faaliyetlerden de gelir elde etmeleri mümkündür. Derneklerin üyelerinden aldığı üye aidatı ile bağış toplama mevzuatı gereğince topladıkları bağış ve yardımlar da önemli gelir kaynakları arasında yer almaktadır. Ayrıca dernekler, tüzüklerinde öngörülmek ve sağlanan karı üyelerine paylaştırmamak, risturn, faiz veya başka adlarla üyelerine aktarmamak şartıyla üyelerinin, yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurabilirler (Dernekler Kanunu Md.89).