Tahsilat Genel Tebliği

Seri No.: 161

Resmi Gazete Tarihi: 30.09.1941

Türk Ceza Kanunun mer'iyet mevkiine konulduğu 01/07/2926 tarihinden sonra intişar eden hususi kanunlarda ağır veya hafif olduğu tasrih edilmemiş bulunan para cezalarının gerek nev'inin gerekse müruru zamanının tayininde bazı mahallerce tereddüde düşüldüğü cereyan eden muamele ve muhaberelerden anlaşılmıştır.

1 - Para cezalarının nev'ini tayin için 825 sayılı tatbikat Kanununun 20 inci maddesinde istifadeye imkan olmadığı gibi halen mevzuuatımızda da bu hususta başkaca bir kıstas mevcut değildir.

Kanunda sarahat olmayan ahvalde suçlu ve mahkum lehine hareket edilmesi icap edeceği nazariyesine müsteniden ceza kanununun mer'iyetinden sonra neşredilen hususi kanunlarında müstakillen ağır veya hafif olduğu tasrih edilmemiş para cezalarının; azami haddi 200 liradan fazla olsa dahi hafif para cezası mahiyetinde telakki edilip edilemiyeceği Adliye vekaletinden sorulmuş ve Vekaleti Müşarünileyhaca (umumi ceza esaslarına müsteniden bahis mevzuu olan para cezalarının nev'ini tayin için cezanın azami haddine bırakılması ve yukarı haddi 200 lirayı geçtiği taktirde ağır ve 200 lirayı tecavüz etmediği taktirde de hafif para cezası olduğunun kabulu lazım geleceği) mutalaa olunmuştur.

Binaenaleyh, ağır veya hafif olduğu hususi kanunlarında tasrih edilmemiş olan para cezalarının nev'ini tayin için, suçun temas ettiği maddenin mutalaası ve maddede gösterilen cezanın azami haddine bakılarak muamele yapılması icabeder.

2 - Para cezalarının müruru zaman müddetine gelince :

Türk Ceza Kanununun 112 inci maddesinin 4, 5 ve 6 ıncı fıkralarında; ağır para cezaları için 10, 30 liradan fazla hafif para cezası için 4 senelik ve 30 liradan aşağı hafif para cezaları için de 18 aylık müruru zaman müddeti kabul edilmiştir. Bu hüküm ceza müruru zamanına taalluk eder. Tahsil müruru zamanı da, mezkur maddede tayin olunan ceza müruru zamanıdır. Ceza müruru zamanının 102 inci maddede yazılı hukuku amme davası müruru zamanından farkı, 112 inci maddedeki müddetlere, hükmolunan yani ilamda yazılı ceza miktarının müruru zaman müddetinin hesabında esas ittihaz edilmesi lazımgeldiği halde diğerinde yani 102 inci maddedekinde suçun temas ettiği kanun maddesindeki ceza miktarının azami haddinin müruru zaman müddetinin hesabında esas ittihaz edilmektedir. Bu itibarla ceza müruru zamanı ile dava müruru zamanını birbirine karıştırmamak ve ceza ilamlarında yazılı ceza müddetinin veya para cezası miktarını müruru zamanın hesabında esas tutmak icabeder.

Otuz liradan yukarı ve aşağı olan ve bu suretle iki nev'i müruru zamana tabi bulunan hafif para cezalarının tahsil müruru zamanını tayinde, ilamda yazılı ceza miktarına bakılarak hükmolunan ceza 30 liradan aşağı olduğu taktirde 18 aylık ve 30 liradan yukarı olduğu taktirde de 4 senelik müruru zamana tabi tutmak lazım gelir.

Hulasa : para cezalarının tahsilini takipte her hangi bir yanlışlığa mahal kalmamak ve bilhassa müruru zaman bakımından hazinenin zazarını, alakadarların mes'uliyetini mucip bir hale sebebiyet verilmemek üzere; Cumhuriyet müddeiumumiliklerinden veya alakalı idarelerden maliye dairelerine tevdi olunacak ilam ve kararlarda yazılı para cezalarının tahakkuk kaydı yapılırken;

A - Hususi kanunlarında ağır veya hafif olduğu tasrih edilmemiş bulunan para cezalarının; suçun temas ettiği Türk Ceza Kanunu maddesine bakılarak cezanın azami haddi 200 liradan yukarı ise ağır ve aşağı ise hafif para cezası

olduğunun,

B - Hafif para cezası olduğu tesbit edildikten sonra ilamda yazılı miktara bakılarak bu miktar 30 liradan yukarı ise 4 senelik ve aşağı ise 18 aylık müruru zamana tabi bulunduğunun,

Müfredat defterlerinde mükelleflerin hesabına işaret edilmesi muvafık görülmüştür.

Bu şekiller dairesinde muamele yapılması tamimen temenni olunur. (1) - Tebliğ'deki para miktarları dışında kalan açıklamaların zamanaşımı süresinin belirlenmesine ilişkin olanları geçerlidir.