| TÜRK VERGİ KANUNLARI'2004 |
Kurumlar Vergisi Tebliğleri
Resmi Gazete No 22951
11 Mart 1995 tarih ve 22224 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 50 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliği ile 6 Temmuz 1995 tarih ve 22335 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 51 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde yer alan bazı hususlarla ilgili olarak aşağıdaki açıklamaların yapılması gerekli görülmüştür.
1. Geçmiş Yıl Zararlarının % 20 Oranlı Kurumlar Vergisi Karşısındaki Durumu:
50 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "Geçmiş Yıl Zararlarının % 20 Oranlı Kurumlar Vergisi Karşısındaki Durumu" başlıklı II-B/e bölümünde kurumların, geçmiş yıl zararlarını öz sermaye karşılaştırmasından doğan zararlar i1e uygulanan indirim ve istisnalardan kaynaklanan zararlar şeklinde ayırıma tabi tutmaları gerektiği, öz sermaye karşılaştırmasından doğan zararların % 20 oranlı kurumlar vergisi matrahına dahil edilmemesi, uygulanan indirim ve istisnalardan kaynaklanan zararların ise % 20 oranlı kurumlar vergisi matrahına dahil edilmesi gerektiği ifade edilmiştir.
Genel Tebliğde yer alan bu açıklama, Kurumlar Vergisi Kanununun 14 üncü maddesinin 7 numaralı bendinde geçmiş yıl zararlarının kaynaklarına göre bir ayırıma tabi olmaksızın indirim konusu yapılacağının öngörüldüğü gerekçesi ile Danıştay 4 üncü Dairesinin E:1995/2669 K: 1996/1076 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bu karar gereğince kaynağına bakılmaksızın bütün geçmiş yıl zararları % 20 oranlı kurumlar vergisi matrahından indirilebilecektir. Bu nedenle, 1996 hesap dönemine ilişkin kurumlar vergisi beyannamelerinin geçmiş yıl zararları ile ilgili Tablo V'de yer alan "İndirim ve İstisnaların Uygulanmasından Doğan Zararlar" sütununun doldurulmasına gerek bulunmayıp bütün zararlar "Diğer Zararlar" sütununa yazılacaktır.
Buna paralel olarak gelecek yıla devreden geçmiş yıl zararları da bir ayırıma tabi tutulmayacak, 75 numaralı "Gelecek Yıla Devreden Cari Yıl Zararı" satırı doldurulacak, 76, 77 ve 78 numaralı satırlar boş bırakılacaktır. Ayrıca, Tablo VII'de yer alan 84 numaralı "Mahsup Edilen Geçmiş Yıl Zararlarının İndirim ve İstisnaların Uygulanmasından Doğan Kısmı" satırı da boş bırakılacaktır.
2. Gelir Vergisi Tevkifatı Matrahına Dahil Olmayan veya Matraha Dahil Olmakla Birlikte 93/5148 Sayılı Kararname İle (0) Sıfır Oranda Tevkifata Tabi Tutulan Gelir Unsurlarına İsabet Eden Kurumlar Vergisinin Tevkifat Matrahından İndirilip İndirilemeyeceği:
50 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "Gelir Vergisi Tevkifatı Matrahına Dahil Olmayan veya Matraha Dahil Olmakla Birlikte 93/5148 Sayıli Kararname ile (0) Sıfır Oranda Tevkifata Tabi Tutulan Gelir Unsurlarına İsabet Eden Kurumlar Vergisinin Tevkifat Matrahından İndirilip İndirilemeyeceği" başlıklı V-A/4-c bölümünde Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6-b bendi uyarınca yapılacak tevkifatın hesaplanmasında, matraha dahil olmayan gelir unsurlarına isabet eden kurumlar vergisinin indirim konusu yapılamayacağı, indirim ve istisnalardan önceki kurum kazancından indirilecek kurumlar vergisinin gelir vergisi tevkifatı matrahı içinde yer alan kazanç unsurlarına isabet eden kurumlar vergisi ile sınırlı olacağı açıklanmıştır.
Genel Tebliğde yer alan bu açıklama; Danıştay 4 üncü Dairesinin E:1995/3804 K:1996/1619 sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bu karar gereğince Gelir Vergisi Kanununun 94 üncü maddesinin 6-b bendi uyarınca yapılacak tevkifatın hesaplanmasında, tevkifat matrahına dahil olsun olmasın kurumlar vergisinin tamamı indirilebilecektir.
3. İştirak Hisseleri veya Gayrimenkullerin Satışından Doğan Kazançlara İlişkin İstisna Uygulamasında Kooperatiflerin Durumu:
51 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin III/A bölümünün "İstisnadan Yararlanacak Olan Mükellefler" başlıklı 1 inci kısmında, konut veya işyeri yapı kooperatiflerinde amacın üyelerin bir konut veya işyeri sahibi yapılması olduğu, Kurumlar Vergisi Kanununun geçici 23 üncü maddesinde yer alan istisnanın müteaahitlere kat karşılığı arsa payı devredilmesinde, ortak sayısı kadar iktisap edilen konut veya işyerinden doğan kazanç için sözkonusu olacağı, ortak sayısından fazla konut veya işyeri alınması halinde bunlara isabet eden kazanca istisna uygulanmayacağı, yapı kooperatiflerinin amaçlarını gerçekleştirmelerinden, başka bir ifade ile ortaklarının birer konut veya işyeri sahibi olmasından sonra, fazla olan arsalarının nakit veya kat karşılığı satılması halinde, bu satış veya devirden doğan kazanç için istisna uygulanmayacağı ifade edilmiştir.
Tebliğde yer alan bu açıklama, Danıştay 4 üncü Dairesinin E:1995/3870; K:1996/1074 sayılı kararı ile iptal edilmiş, bu karar Danıştay Vergi Dava Daireleri Genel Kurulunun E:1996/314; K: 1996/419 sayılı kararı ile uygun bulunmuştur.
Bu karar çerçevesinde, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu ya da özel kanunlara göre kurulan kooperatiflerin, ortağın sahip olabileceği en fazla pay tutarı dikkate alınmaksızın gayrimenkul ve iştirak hisselerinin satışından doğan kazanç istisnasından yararlanması gerekmektedir. İstisna uygulaması bakımından ortakların bir veya birden fazla konut veya işyeri sahibi olmasının bir önemi bulunmamaktadır. Diğer taraftan, kooperatiflerin amaçlarını gerçekleştirdikten sonra kalan fazla arsa veya konutu elden çıkarmaları halinde de doğan kazanç istisnaya konu olabilecektir. Ancak istisna edilen kazancın özel bir fon hesabında gösterilmesi, hiç bir şekilde ortaklara dağıtılmaması ve kooperatif amaçlarının gerçekleştirilmesinde kullanılması gerekmektedir.
Tebliğ olunur.